oğlan şeyh ismail mâşuki, mâşukiler ve carl jung'un gözünden antinomian rûh
G.: şer'îat'ın kırılan sınırında 1529 yılının bir sabahında henüz yirmi yaşını sürmüş genç bir şeyh sultanahmet'teki at meydanında 12 müridiyle birlikte cellâdı bekliyordu. oğlan şeyh ya da tarikat çevrelerinde bilinen adıyla ismail mâşuki sadece yargılanmıyordu; temsil ettiği şey yargılanıyordu. Camilerden yükselen ateşli vaazları, şathiyyât türü sözleri, vahdet-i vücûd'a dayanan öğretisi ve her şeyden önemlisi yasanın kendisinden daha kadim bir aşkın yasasına bağlılığı. İstanbul'a geldikten yalnızca bir yıl sonra Şeyhülislâm(??) İbn Kemal ya da Kemalpaşazâde tarafından verilen fetvasıyla boynu vuruldu; cesedi denize atıldı Mâşuki'nin figürü, İslâm Tasavvûf tarihinin en çarpıcı antinomian örneklerinden birini temsil etmektedir. Bayramî-Melâmî geleneğinin kutbu yani ruhsal ekseninin taşıyıcısı olan bu genç şeyhin yaşamı, Mâşukîlerin ya da melâmet geleneğindeki "âşık" tiplemesinin en somut tarihsel tecessümüdür: Şer'iâ't'ın dışına çıkmayı ...
